Zeszyty Naukowe, 2007; 4(3) 145-206
Retrospektywna analiza wybranych czynników rokowniczych u pacjentek z rakiem piersi metodą zbiorów przybliżonych. Rozprawa doktorska
Renata Szoszkiewicz
Optymalizacja leczenia, przewidywanie wyników leczenia oraz przewidywanie odpowiedzi na leczenie są ważnymi elementami postępowania z chorymi na raka piersi. Ocena rokowania pacjenta jest bardzo istotna, ponieważ pozwala określić strategię postępowania terapeutycznego, które zależy nie tylko od stopnia zaawansowania choroby, lecz również od innych czynników charakteryzujących pacjenta. Czynniki prognostyczne mogą być wykorzystane w podejmowaniu decyzji terapeutycznych, gdy spełniają określone warunki: muszą być łatwe do sprawdzenia, wiarygodne, odtwarzalne, łatwo dostępne i dające się łatwo zinterpretować przez lekarza, a w przypadku oceny statystycznej, powinny być niezależne od innych zmiennych klinicznych (Kleist 1996). Brak jest czynników prognostycznych, które spełniają wszystkie wymienione warunki. Jednak niektóre czynniki prognostyczne są rekomendowane i wykorzystywane przez onkologów klinicystów w raku piesi. Omówiono je w rozdz. 3.2.5. Jedną z wielu dróg poszukiwania wyższej skuteczności leczenia raka piersi jest ustalenie czynników prognostycznych wpływających na rokowanie oraz predykcyjnych wpływających na wyniki terapii. Do tego celu wykorzystuje się różne podejścia komputerowych technik analizy danych i odkrywania wiedzy. Najczęściej stosowaną metodą jest wieloczynnikowa analiza regresyjna. Analiza regresyjna pozwala ocenić wartość prognostyczną pojedynczego czynnika (cechy), lecz nie daje obrazu zależności przyczynowo-skutkowych, które mogą wystąpić w korelacji kilku cech. W pracach poświęconych poszukiwaniu czynników prognostycznych w raku piersi brak jest analizy danych, która w sposób kompleksowy pozwoliłaby ocenić nie tylko pojedyncze cechy, ale również wpływ wzajemnego oddziaływania cech na rokowanie czy przeżycie chorych. O wynikach leczenia i rokowaniu pacjentów nie decyduje jeden czynnik, lecz cały szereg zmiennych (często jeszcze nierozpoznanych). Celem przedstawionej pracy jest ocena przydatności wybranych czynników prognostycznych w rokowaniu chorych z rakiem piersi metodą zbiorów przybliżonych oraz odkrycie najistotniejszych zależności występujących między poszczególnymi czynnikami opisującymi pacjentki z rakiem piersi a wynikiem leczenia w postaci tzw. reguł decyzyjnych. Silne reguły decyzyjne, wsparte dużą liczbą pacjentów dają wskazówki, które mogą być przydatne w ocenie rokowania i planowaniu terapii pacjentek z rakiem piersi. Dzięki dużej liczbie badanych pacjentek dokonano próby weryfikacji i uaktualnienia dotychczasowych poglądów na temat czynników prognostycznych w raku piersi oraz przeprowadzono ocenę wpływu wybranych cech na wznowę procesu nowotworowego. Po raz pierwszy dokonano tak szerokiej próby oceny zachorowań w Wielkopolsce na bazie danych Wielkopolskiego Centrum Onkologii. Dokonano także oceny przydatności metody opartej na teorii zbiorów przybliżonych w poszukiwaniu zależności przyczynowo-skutkowych między atrybutami opisującymi pacjentki z rakiem piersi a wynikiem leczenia.
